پی وی سی چیست و چه کاربردی دارد؟

30 مرداد ، 1402
مجموعه آذران فضانما

یکی از پرکاربردترین ترکیبات شیمیایی که روزبه‌روز کاربردهای آن بیشتر می‌شود، پی وی سی است. این مادۀ خارق‌العاده ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که باعث شده به محصولی مقاوم و درعین‌حال منعطف در شرایط گوناگون تبدیل شود. اگر شما هم کنجکاو شده‌اید که بدانید پی وی سی چیست و چه کاربردهایی دارد، با ما همراه شوید.

پی وی سی چیست؟

پی وی سی یا PVC که کوتاه‌شدۀ عبارت پلی وینیل کلراید است، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین پلاستیک‌ها در صنعت و زندگی روزمره شناخته می‌شود. از این مادۀ پلاستیکی، به دلیل ویژگی‌های خاصی که دارد، می‌توان در محصولات و برنامه‌های گوناگونی استفاده کرد. واحد اصلی تشکیل‌دهندۀ پی وی سی کلراید وینیل است؛ اما در این زنجیره، اتم‌های دیگری مانند هیدروژن یا گروه‌های متفرقه نیز دیده می‌شود.

لوله های پی وی سی

تصویری از لوله‌های پی وی سی

تاریخچه پی وی سی

در قرن بیستم، دو شیمیدان از شرکت گریشم الکترون آلمان تلاش کردند تا از پلی‌وینیل کلراید (پی وی سی) در تولید محصولات تجاری بهره‌برداری کنند؛ اما به دلیل مواجهه با مشکلات متعدد در فرآیند تولید و ویژگی شکنندگی پلیمر، تا آن زمان تلاش‌های آنها به موفقیت نرسید. در سال 1926، والدو سیمون با ترکیب این پلیمر با افزودنی‌های متفاوت، توانست راهی برای افزایش انعطاف‌پذیری آن پیدا کند و در نهایت به تولید ماده‌ای انعطاف‌پذیر با کاربردهای تجاری برسد.

کاربردهای پی وی سی چیست؟

این محصول به عنوان یک پلاستیک چندمنظوره، در صنایع گوناگون کاربردهای بسیاری دارد. در ادامه برخی از کاربردهای پی وی سی را معرفی خواهیم کرد.

ورق های وینیل برای پوشش ساختمان مانند پی وی سی سقف

ورق‌های وینیل که به عنوان محصولات پی وی سی تولید می‌شوند، به دلیل ویژگی‌های خاص خود به عنوان یک پوشش مقاوم، دکوراتیو و کارآمد در پروژه‌های ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. شناخته‌شده‌ترین کاربرد پی وی سی، کفپوش پی وی سی است که در بسیاری از منازل و فضاهای اداری استفاده می‌شود؛ بااین‌حال این ورق‌ها معمولاً به عنوان پوششی برای سقف، دیوار و سایر قسمت‌های بنا نیز کاربرد دارند.

ورق وینیل در انواع مکان‌های مسکونی، تجاری و صنعتی می‌تواند استفاده شود. این محصول به عنوان راه‌حلی مقرون‌به‌صرفه، مقاوم و دکوراتیو برای پوشش ساختمان‌ها به‌شماررفته و در بهبود و ارتقاء استانداردهای زندگی مؤثر است.

علامت‌ های مغناطیسی برای کارت‌ های هوشمند

از جمله کاربردهای پی وی سی، تولید علامت‌های مغناطیسی برای کارت‌های هوشمند است. این علائم، جزء اصلی کارت‌های هوشمند (smart card) محسوب می‌شوند و توانایی ذخیره و انتقال اطلاعات مختلف را دارا هستند.

علامت‌های مغناطیسی در کارت‌های هوشمند به منظور ذخیره و انتقال اطلاعات مورد استفاده قرار می‌گیرند. این اطلاعات می‌تواند شامل اطلاعات شخصی، اعتباری، امنیتی، پزشکی، مالی، دسترسی به ساختمان‌ها و مناطق مخصوص، اطلاعات شغلی و سایر موارد مرتبط با کاربر باشد. از کارت‌های هوشمند با علامت‌های مغناطیسی در مکان‌های مختلفی مانند مدارس، بانک‌ها، سازمان‌ها، شرکت‌ها، بیمارستان‌ها، فرودگاه‌ها و حتی در رویدادهای ورزشی استفاده می‌شود.

برش عمودی پنجره‌ های معمولی

معمولا برای تولید پروفیل‌های مورد نیاز در ساخت قاب و ساختار پنجره‌ها، از پی وی سی استفاده می‌شود.. این پروفیل‌ها به عنوان بخش‌های اصلی پنجره، از قسمت‌های فوقانی، تحتانی، قرنیز و بخش‌های دیگری تشکیل شده‌اند. پی وی سی به علت ویژگی‌های متنوعی که دارد، از جمله مقاومت مکانیکی، انعطاف‌پذیری بالا و مقاومت دربرابر رطوبت، حرارت و تغییرات جوی، ماده‌ای مناسب برای تولید پروفیل پنجره‌ها در نظر گرفته می‌شود.

پنجره هایی از جنس پی وی سی

استفاده از پی وی سی در ساخت پنجره

تولید صفحات گرامافون برای ضبط صدا

در تولید صفحات گرامافون با کیفیت صدا و دقت بالا، از پی وی سی استفاده می‌شود. اگر با صفحه گرامافون آشنا نیستید، باید بگوییم که این صفحات برای ضبط موسیقی و انواع صداهای دیگر به کار می‌روند و با قرارگرفتن در دستگاه‌های گرامافون، صدای ضبط‌شده را پخش می‌کنند. تکنولوژی پی وی سی به عنوان ماده‌ای مناسب و با ویژگی‌های متنوع، کمک می‌کند تا صداها با کیفیت بالا ضبط و بازتولید شوند.

ساخت لوله‌ ها، کانال‌ ها و لوازم نصبی

پی وی سی به عنوان ماده‌ای مناسب در تولید لوله‌ها و کانال‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کانال‌ها می‌توانند برای انتقال فاضلاب، آب، گاز، برق، اینترنت و... به کار روند. لوله‌ها و کانال‌های پی وی سی به دلیل مقاومت در برابر رطوبت و زنگ‌زدگی، در محیط‌های مرطوب نیز به اندازه محیط‌های خشک به‌خوبی عمل می‌کنند.

در تولید لوازم نصبی مختلف مانند فیتینگ‌ها، اتصالات، سیستم‌های تهویه و محفظه‌ها نیز می‌توان از PVC استفاده کرد. این لوازم در تاسیسات گرمایشی و سرمایشی، سیستم‌های آب و فاضلاب، سیستم‌های برقی و تهویه مطبوع کاربرد دارند؛ بنابراین استفاده از ماده‌ای منعطف و مقاوم در این جایگاه بسیار اهمیت پیدا می‌کند.

تولید کیف‌ های با قیمت مناسب

شاید برایتان جالب باشد که بدانید پی وی سی در صنعت تولید کیف نیز کاربرد دارد. در ساخت انواع کیف مانند کیف مدرسه، سفر، ورزش، خرید و... از pvc به عنوان یک ماده پلاستیکی چندمنظوره با قیمت مناسب استفاده می‌شود.

تولید پنجره‌ های بدون فریم

در ساخت پنجره‌های بدون قاب نیز از پی وی سی استفاده می‌شود. این پنجره‌ها معمولاً دارای لبه‌های شیب دار هستند و به طور مستقیم به دیوار یا چارچوب داخلی متصل می‌شوند. طراحی پنجره‌های بدون فریم، احساس انسجام ایجاد کرده و تعامل بین فضای داخلی و خارجی را پررنگ‌تر نمایش می‌دهد.

روکش کابل‌ ها و سیم‌ های الکتریکی

برای حفاظت از کابل و سیم‌های برق یا اینترنت در برابر عوامل خارجی، از روکش‌های پی وی سی استفاده می‌شود. وجود این روکش‌ها باعث می‌شود تا علاوه بر حفاظت از سیم، تراکم الکتریکی آن نیز به اعتدال رسیده و از نفوذ رطوبت و آب به داخل کابل جلوگیری شود.

تولید توپ‌ های بازی سبک

یکی دیگر از کاربردهای پی وی سی، ساخت توپ‌های بازی سبک‌وزن است. توپ‌هایی که در فضای باز مانند میادین ورزشی، پارک‌ها یا سواحل مورد استفاده قرار گیرند، معمولا از pvc درست شده‌اند. علاوه‌براین، در باشگاه‌های ورزشی، اتاق‌های بازی و حتی داخل خانه‌ها نیز از این توپ‌ها استفاده می‌شود.

نصب و لوله‌ کشی سیستم آب و فاضلاب

لوله‌های آب و فاضلابی که برای تأمین آب شرب، آب گرم و سرد و سیستم‌های فاضلاب در ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند، معمولا از ترکیبات pvc تولید می‌شوند. با این لوله‌ها می‌توان آب و فاضلاب را با ایمنی بیشتری توزیع و جمع‌آوری کرد.

pvc کابینت و انواع کمد دیواری

استفاده از پی وی سی در ساخت کابینت و کمدهای دیواری نیز رایج است. شاید بسیاری از ما کابینت‌های MDF را مقاوم‌ترین نوع کابینت بدانیم؛ درحالی‌که کابینت چوبی دربرابر رطوبت مقاوم نیست و همچنین دوام کمتری دارد.

کابینت pvc علاوه‌براینکه ضدآب است و طول عمر بالاتری دارد، قابل شکل‌گیری است و می‌تواند ظاهری شبیه به چوب داشته باشد. ضمن اینکه از نظر قیمتی نیز مقرون‌به‌صرفه‌تر است و انتخاب بهتری به شمار می‌رود.

کابینت های آشپزخانه با روکش پی وی سی

استفاده از پی وی سی در طراحی کابینت آشپزخانه 

مزایای پی وی سی چیست؟

pvc به عنوان پلاستیکی چندمنظوره، دارای مزایای فراوانی است که آن را به ماده‌ای پرکاربرد و مورد توجه در صنایع مختلف تبدیل کرده است. برخی از مزایای پی وی سی که بیشتر مورد توجه قرار گرفته، عبارتند از:

  • مقاومت در برابر ضربه و شکستن
  • مقاومت در برابر خوردگی
  • عایق الکتریکی
  • انعطاف‌پذیری و قابلیت تغییر شکل
  • قابلیت تنظیم و تغییر ویژگی‌ها
  • قابل بازیافت
  • ارزان‌قیمت و مقرون‌به‌صرفه
  • کاربردهای متنوع و گسترده
  • مقاومت دربرابر آفات و آلودگی‌ها
  • دوام و ماندگاری بالا
  • کم‌مصرف و تولید پایدار

معایب پی وی سی چیست؟

همان‌طور که هیچ فرآوردۀ شیمیایی‌ای خالی از عیب نیست، pvc نیز در کنار مزایای فراوان، معایبی دارد. با وجود استفادۀ گسترده از این این پلیمر در صنعت و زندگی روزمره، بهتر است با معایب نیز آشنا باشید تا آگاهانه‌تر انتخاب کنید.

برخی از مهم‌ترین معایب پی وی سی عبارتند از:

  • امکان تغییر شکل در دمای بالا
  • پوسیدگی و تغییر ویژگی‌های ذاتی در تماس با مواد شیمیایی مانند ترکیبات آلی
  • احتمال اشتعال و سوختگی در حضور شعله
  • مقاومت پایین در برابر تابش مستقیم نور خورشید
  • احتمال آسیب‌دیدگی از طرف حشرات و آفات
  • امکان تغییر رنگ و ویژگی‌های ذاتی در تماس با برخی مواد شیمیایی خاص
  • انقباض و انبساط در اثر تغییر دما
  • ناسازگار با محیط زیست
  • جذب سریع رنگ و لکه

ویژگی های پی وی سی چیست؟

Pvc پلاستیکی چندمنظوره است و همان‌طور که می‌دانید، کاربردهای فراوان و گسترده‌ای دارد. اما چه ویژگی‌هایی سبب شده که این ماده تااین‌حد پرکاربرد باشد؟ در ادامه، درباره ویژگی‌های منحصربه‌فرد پی وی سی صحبت خواهیم کرد.

مقاومت مکانیکی

این پلیمر در برابر ضربه و شکستن بسیار مقاوم است. همین ویژگی باعث شده تا هنگام محافظت از سلامت افراد و اشیاء به ماده‌ای پرکاربرد تبدیل شود.

مقاومت در برابر تاثیرات محیطی

ترکیبات پی وی سی در برابر عوامل شیمیایی و تاثیرات محیطی مانند رطوبت، حرارت، نور خورشید و تغییرات دما مقاوم هستند. این ویژگی، pvc را به ماده‌ای مناسب برای کاربردهای خارجی و داخلی تبدیل کرده است.

قابلیت سفارشی سازی

مواد pvc انعطاف‌پذیر هستند و قابلیت تزریق پلاستیکی دارند. همچنین با فرآیندهایی نظیر پردازش گرمایی، فرآیند تولید فیلم و... می‌توانند به محصولاتی با اشکال و اندازه‌های متنوع تبدیل شوند.

قابلیت تنظیم و تغییر ویژگی‌ ها

یکی از جالب‌ترین ویژگی های پی وی سی این است که می‌توان آن را با مواد دیگر ترکیب کرد. به‌این‌ترتیب، ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی آن نیز قابل تنظیم است. این موضوع امکانی را فراهم می‌کند تا محصولات pvc با ویژگی‌هایی متناسب با نیاز مشتری تولید شود.

عایق الکتریکی

پی وی سی به عنوان ماده‌ای عایق الکتریکی عمل می‌کند و دربرابر جریان برق، نارسانا است. به‌همین‌دلیل در تولید کابل‌ها، اتصالات الکتریکی و دستگاه‌های الکترونیکی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

قیمت مناسب

تولید پی وی سی در مقایسه با بسیاری از مواد پلاستیکی دیگر مقرون‌به‌صرفه‌تر است. این ویژگی باعث شده تا ترکیبات pvc به انتخابی اقتصادی برای همۀ بخش‌های جامعه تبدیل شود.

کاربردهای متنوع

پی وی سی به عنوان یک پلاستیک چندمنظوره، می‌تواند در صنایع مختلف از جمله خودروسازی، بسته‌بندی، پزشکی، الکترونیک، ساختمان‌سازی برای تولید پنجره و دیوار پی وی سی و بسیاری از صنایع دیگر مورد استفاده قرار گیرد.

قابلیت بازیافت

پی وی سی در برخی موارد قابلیت بازیافت دارد. این ویژگی به کاهش زباله‌های پلاستیکی و حفاظت از محیط زیست کمک می‌کند.

مقاومت در برابر آلودگی‌ ها و میکروب‌ ها

مواد pvc مقاوم به میکروب، آفات و انواع آلودگی‌ها است. این ویژگی به سلامت محیط زندگی و همچنین عمر بالای محصولات پی وی سی می‌انجامد.

تولید پایدار

تولید پی وی سی به انرژی کمی نیاز دارد؛ ازاین‌رو تأثیرات منفی آن نیز بر محیط زیست کمتر است. درنتیجه می‌توان pvc را محصولی با تولید پایدار در نظر گرفت.

مهم ترین روکش های پی وی سی در صنعت چوب

در صنایع چوبی، از روکش‌های پی وی سی به عنوان پوششی حفاظتی و همچنین دکوراتیو استفاده می‌شود. این روکش‌ها به دلیل ویژگی‌هایشان از جمله مقاومت در برابر رطوبت، حرارت و آسیب‌های مکانیکی، مورد توجه قرار گرفته‌اند. در صنعت چوب، انواع مختلفی از روکش‌های pvc وجود دارد که به زیبایی، حفاظت و افزایش عمر محصولات چوبی کمک می‌کند. 3 تا از مهم‌ترین روکش های پی وی سی در صنعت چوب عبارتند از:

روکش‌ های لمینت

این نوع روکش‌ها با استفاده از فویل پی وی سی تولید شده و به سطح چوب چسبانده می‌شوند. روکش‌های لمینت، ظاهری براق و صاف دارند و در برابر آب و خراشیدگی نیز مقاوم هستند. از این نوع روکش پی وی سی به عنوان پوشش دکوراتیو میز، کابینت، درب و سطوح چوبی استفاده می‌شود.

لمینت چوب

عکسی از روکش پی وی سی با طرح چوب

روکش‌ های وینیلی

روکش وینیلی از پلاستیک پی وی سی تولید می‌شود و پس از چسبانده‌شدن به سطح چوب، مقاومت قابل توجهی به آن می‌دهد. محصولات چوبی پوشیده شده با این روکش، در برابر خراش، رطوبت و تغییرات دما مقاومت بالایی دارند. روکش‌های وینیلی به طور معمول برای پوشش کف‌پوش، پارکت و مبلمان استفاده می‌شوند.

روکش‌ های آبکاری پی وی سی

این نوع روکش‌ها از لایه‌های pvcای تشکیل شده‌اند که به وسیله روش‌های آبکاری به سطح چوب اعمال می‌شوند. روش آبکاری به چوب ظاهری طبیعی داده، در عین حال حفاظت از آن را نیز به عهده دارد.

روکش های پی وی سی چگونه تولید می شوند؟

تولید روکش‌های پی وی سی در صنعت چوب به عنوان پوشش حفاظتی و دکوراتیو، فرآیندهای مختلفی دارد که در زیر به طور کلی توضیح داده شده است:

  1. تهیه مواد اولیه: در ابتدا، مواد اولیه برای تولید روکش پی وی سی به دست می‌آید. این مواد شامل پلی‌وینیل کلراید (PVC)، مواد افزودنی (مانند مواد پخت‌شونده، رنگ‌ها، مواد حفاظتی و ...) و انواع فویل‌ها و لایه‌های آن است.
  2. ترکیب مواد: مواد اولیه با مقادیر دقیق با هم ترکیب می‌شوند تا مخلوطی یکنواخت و مناسب برای فرآیندهای بعدی به‌دست‌آید.
  3. پیش‌پردازش مواد: مواد ترکیب‌شده در این مرحله پیش‌پردازش می‌شوند تا به شکل مناسبی برای فرآیندهای بعدی آماده شوند. این مرحله شامل ترکیب و ذوب مواد به وسیلۀ تجهیزاتی خاص است.
  4. تولید وینیل سفید: در مرحله چهارم، مواد اولیه تحت فشار و حرارت به وینیل سفید تبدیل می‌شوند. وینیل سفید نوعی فویل pvc است که برای تولید روکش‌ها استفاده می‌شود.
  5. چاپ یا تزیین: روکش‌های وینیل سفید به وسیله تکنیک‌های مختلف، چاپ یا تزیین می‌شوند. این مرحله به ایجاد طرح، رنگ و نقش‌های دکوراتیو روی روکش کمک می‌کند.
  6. لایه‌بندی و آبکاری: پس از تزیین، روکش‌ها به سطح چوب چسبانده می‌شوند و با استفاده از فناوری‌های مختلفی نظیر آبکاری (Water Transfer Printing)  طرح و رنگ را از فویل به سطح چوب منتقل می‌کنند.
  7. خشک‌کاری و پردازش نهایی: پس از لایه‌بندی و آبکاری، روکش‌ها به شکل کامل خشک می‌شوند تا برای پردازش نهایی آماده شوند. این مرحله شامل برش، تراش، تثبیت روکش و سایر مراحل نهایی است.
  8. بسته‌بندی و توزیع: در این مرحله، روکش‌های تولید شده بسته‌بندی و آماده‌سازی می‌شوند تا وارد بازار شده و به دست مصرف‌کنندگان برسد.

البته روش های شکل دهی پی وی سی نیز یکی دیگر از مراحل ساخت آن است که به طرح و کاربرد موردنظر بستگی دارد. هر یک از این مراحل به دقت و با استفاده از تجهیزات و فناوری‌های مختلف انجام می‌شود تا روکش‌های پی وی سی با ویژگی‌ها و طراحی‌های موردنظر تولید شوند. توجه به کنترل کیفیت در هر مرحله از اهمیت بالایی برخوردار است تا روکش‌های تولیدی با کیفیت و مطابق با استانداردهای موردنظر تولید شوند.

عوامل موثر بر قیمت پی وی سی

از جمله عواملی که می‌تواند قیمت محصولات pvc را کاهش یا افزایش دهد، نوع محصول و ویژگی‌های فیزیک و شیمیایی آن است. اگرچه عواملی مانند بازار محلی، میزان عرضه و تقاضا در زمانی خاص، منطقه جغرافیایی و عوامل فرعی دیگری نیز می‌تواند روی فروش پی وی سی تاثیر بگذارد.

به عنوان یک پلاستیک چندمنظوره، پی وی سی در انواع مختلفی موجود است و در بازارهای مختلف به صورت ورقه، فویل، لوله، پروفیل و اشکال دیگر به فروش می‌رسد. در هر منطقه و بازاری، قیمت ورق پی وی سی و سایر انواع آن ممکن است متفاوت باشد؛ ضمن اینکه کیفیت ساخت، مقدار سفارش و شرایط خرید و فروش نیز بر ارزش آن تأثیر دارد.

برای داشتن اطلاعات دقیق‌تر در مورد قیمت واقعی پی وی سی، بهتر است با تامین‌کنندگان اصلی تماس بگیرید یا به وبسایت تولیدکنندگان معتبر مراجعه کنید تا اطلاعات به روز و دقیق‌تری به‌دست‌آورید.

پی وی سی؛ محصولی پرکاربرد در همه زمینه ها

در این مقاله یاد گرفتیم که پی وی سی چیست و چرا محصولی پرکاربرد است. فهمیدیم که چه ویژگی‌های شگفت‌انگیز و منحصربه‌فردی دارد و در چه فضاها و صنایعی می‌توان از آن استفاده کرد. البته لازم به ذکر است که کاربردهای پی وی سی به این موارد محدود نمی‌شود؛ بلکه با گسترش تکنولوژی و با وجود خلاقیت بشر، می‌توانیم منتظر دریچه‌های تازه‌تری برای ورود این پلیمر به عرصه زندگیمان باشیم.

اگر قصد خرید پی وی سی را دارید، توصیه می‌کنیم به تولیدکنندگان معتبر و مجاز رجوع کنید. همچنین درصورت تمایل، می‌توانید به صفحه محصولات پی وی سی وبسایت آذران فضانمای سر بزنید و از سایر کاربردهای این پلیمر مطلع شوید. نظر شما دربارۀ استفاده از pvc چیست؟ آیا در فضای اطرافتان این ترکیب شیمیایی استفاده شده است؟ لطفا برایمان بنویسید.

سوالات متداول:

1. پی وی سی چیست؟

پی وی سی یا PVC پلیمری به نام پلی‌وینیل کلراید است که به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فردش، کاربردهای فراوانی دارد.

2. مهم‌ترین کاربردهای پی وی سی چیست؟

از این پلیمر شیمیایی در خودروسازی، ساختمان‌سازی، ساخت توپ‌های بازی، تولید کیف و بسیاری زمینه‌های دیگر استفاده می‌شود.

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی
6LcoQQ8gAAAAAIXVDhxLnuClb0j_S4Xyk5icLxGe